ഇസ്ലാമാബാദ്/വാഷിംഗ്്്ടണ്: മൂന്നു മാസത്തിലേറെയായി നീണ്ടുനിന്ന യുദ്ധത്തിന് അന്ത്യം കുറിച്ച് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മില് ധാരണയിലെത്തി. തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കാനും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സൈനിക നടപടികള് അവസാനിപ്പിക്കാനുമാണ് തീരുമാനം. ഇതോടെ സ്തംഭനാവസ്ഥയിലായ ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ ആശ്വാസമാണ് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള കരാര് ഔദ്യോഗികമായി വെള്ളിയാഴ്ച സ്വിറ്റ്സര്ലന്ഡില് വെച്ച് ഒപ്പുവെക്കുമെന്ന് മധ്യസ്ഥത വഹിച്ച പാകിസ്ഥാന് അറിയിച്ചു. യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുക എന്നതിനാണ് നിലവില് മുന്ഗണന നല്കുന്നത്. ഇറാനിലെ ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തര്ക്കങ്ങള് വരും ദിവസങ്ങളില് ചര്ച്ച ചെയ്യും.
അമേരിക്കയുടെ ഉപരോധം നീങ്ങുന്നു
ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലെ ഇറാനിയന് നിയന്ത്രണത്തിന് മറുപടിയായി ഏര്പ്പെടുത്തിയ അമേരിക്കന് നാവിക ഉപരോധം പിന്വലിക്കാന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് ഉത്തരവിട്ടു. കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള ഗതാഗതം ടോള് രഹിതമായി പുനഃസ്ഥാപിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം സമൂഹമാധ്യമത്തിലൂടെ അറിയിച്ചു. ഇറാനുമേല് ചുമത്തിയിരിക്കുന്ന ഉപരോധങ്ങളില് ഇളവ് വരുത്താനും, അതുവഴി ഇറാനിയന് എണ്ണ കയറ്റുമതി വര്ധിപ്പിച്ച് അവരുടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി മെച്ചപ്പെടുത്താനും അമേരിക്ക തയ്യാറായിട്ടുണ്ട്.
പാകിസ്ഥാന്റെ മധ്യസ്ഥത
ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ചര്ച്ചകള്ക്ക് നേതൃത്വം നല്കിയതില് പാകിസ്ഥാന് പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു. ലെബനന് ഉള്പ്പെടെയുള്ള എല്ലാ മേഖലകളിലും സൈനിക നടപടികള് അടിയന്തരമായും ശാശ്വതമായും അവസാനിപ്പിച്ചതായി പാക് പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹബാസ് ഷെരീഫ് വ്യക്തമാക്കി. ഈ കരാര് ആഗോളതലത്തില് സമാധാനത്തിനും സ്ഥിരതയ്ക്കും വഴിതുറക്കുമെന്നും വികസ്വര രാജ്യങ്ങള്ക്ക് ഇത് ഏറെ ഗുണകരമാകുമെന്നും പാക് വിദേശകാര്യമന്ത്രി ഇഷാഖ് ദാര് പ്രതികരിച്ചു. സൗദി അറേബ്യ, ഖത്തര്, തുര്ക്കി, ഈജിപ്ത് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുടെയും യുഎന് ന്റെയും സഹായം ഈ നേട്ടത്തിന് പിന്നിലുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു.
യൂറോപ്യന് യൂണിയന്റെ പ്രതികരണം
ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് അടിയന്തരമായി തുറന്നുകൊടുക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നതായി യൂറോപ്യന് യൂണിയന് കമ്മീഷന് പ്രസിഡന്റ് ഉര്സുല വോണ് ഡെര് ലെയ്ന് പറഞ്ഞു. മേഖലയിലെ സ്ഥിരതയ്ക്കും ആഗോള സാമ്പത്തിക വളര്ച്ചയ്ക്കും ഇത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്നും അവര് വ്യക്തമാക്കി. അതേസമയം, ലെബനനിലെ സംഘര്ഷാവസ്ഥ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നും അവിടെ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്നും അവര് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ആണവ തര്ക്കങ്ങള് തുടരുന്നു
യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാന് ധാരണയായെങ്കിലും ഇറാനിലെ ആണവ പരിപാടികള് സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകള് ഇനിയും ബാക്കിയാണ്. അടുത്ത 60 ദിവസത്തിനുള്ളില് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കൂടുതല് ചര്ച്ചകള് നടക്കും. ഇക്കാലയളവില് അന്തിമ തീരുമാനത്തിലെത്താനായില്ലെങ്കില് ചര്ച്ചകള് നീട്ടാനും സാധ്യതയുണ്ട്. 60 ശതമാനം വരെ ശുദ്ധീകരിച്ച യുറേനിയം ഇറാനിലുണ്ടെന്നത് അമേരിക്കയ്ക്ക് വലിയ ആശങ്കയാണ്. ആണവ സമ്പുഷ്ടീകരണം ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന നിലപാടിലാണ് അമേരിക്കയുള്ളത്.
ഇസ്രായേലിന്റെ പ്രതിഷേധം
ഈ കരാറിനെ ഇസ്രായേല് സര്ക്കാര് രൂക്ഷമായി വിമര്ശിച്ചിട്ടുണ്ട്. കരാറിലൂടെ തങ്ങളെ ആണവ ഭീഷണിയില് നിന്ന് രക്ഷിച്ചെന്ന് ട്രംപ് അവകാശപ്പെടുമ്പോഴും, ഇസ്രായേലിന്റെ സുരക്ഷയെ സംബന്ധിച്ച് വലിയ ചോദ്യചിഹ്നങ്ങളാണ് ഉയരുന്നത്. യുദ്ധത്തിനിടെ ഇറാന് പിന്തുണയുള്ള ഹിസ്ബുള്ളയെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ലെബനനിലെ ബെയ്റൂത്തില് ഇസ്രായേല് നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങള് സമാധാന ചര്ച്ചകളെ പലതവണ അട്ടിമറിക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നു.
ഇറാനിലെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിലും ഈ കരാറിനെ ചൊല്ലി ഭിന്നതകളുണ്ട്. കരാറിനെ പിന്തുണയ്ക്കണമെന്നും ആഭ്യന്തര ഭിന്നതകള് ചര്ച്ചകളിലെ കരുത്ത് കുറയ്ക്കുമെന്നും ഇറാനിയന് പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാന് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കിയിരുന്നു. ഏതായാലും, ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതോടെ ആഗോള വിപണിയില് എണ്ണ വിലയിലും ഗതാഗതച്ചെലവിലും വലിയ മാറ്റങ്ങള് പ്രതീക്ഷിക്കാം.
