അഹമ്മദാബാദ് - കഴിഞ്ഞയാഴ്ച അഹമ്മദാബാദിലുണ്ടായ എയര്‍ ഇന്ത്യ വിമാനാപകടത്തില്‍ മരിച്ചവരെ തിരിച്ചറിയുന്നത് ദുഷ്‌കരമായി തുടരുന്നു. പ്രായപൂര്‍ത്തിയാകാത്ത കുട്ടികളുടെ മൃതദേഹങ്ങള്‍ തിരിച്ചറിയുന്നതില്‍ വലിയ വെല്ലുവിളികളാണ് നേരിടുന്നത്. അപകടത്തില്‍ പൂര്‍ണ്ണമായും കത്തിക്കരിഞ്ഞ നിലയിലായിരുന്നു മൃതദേഹങ്ങള്‍. ഒരാഴ്ച പിന്നിടുമ്പോള്‍, 159 മൃതദേഹങ്ങള്‍ ഡിഎന്‍എ പരിശോധനയിലൂടെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ബന്ധുക്കള്‍ക്ക് കൈമാറി. എന്നാല്‍, 4 വയസ്സുകാരിയായ സാറ നനബാവയുടെയും 18 മാസം പ്രായമുള്ള ഫാത്തിമ ഷെത്വാലയുടെയും മൃതദേഹങ്ങള്‍ മാത്രമാണ് തിരിച്ചറിഞ്ഞ കുട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തില്‍ ഉണ്ടായിരുന്നത്.

എഐ171 വിമാനത്തില്‍ 12 വയസ്സില്‍ താഴെയുള്ള 13 കുട്ടികള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നതായി എയര്‍ലൈന്‍ രേഖകള്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇതില്‍ മൂന്ന് കുട്ടികള്‍ക്ക് 2 വയസ്സ് പോലും തികഞ്ഞിരുന്നില്ല. 11 നും 18 നും ഇടയില്‍ പ്രായമുള്ള നിരവധി പേരും യാത്രക്കാരില്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു.

പല്ലുകള്‍ ഉപയോഗിച്ചുള്ള തിരിച്ചറിയല്‍ പ്രയാസകരമാകുന്നു

ഇത്തരം ദുരന്തങ്ങളില്‍ പ്രായപൂര്‍ത്തിയാകാത്ത ഇരകളെ ഡിഎന്‍എ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് തിരിച്ചറിയുന്നതിലെ ബുദ്ധിമുട്ടുകള്‍ ഗുജറാത്ത് സര്‍ക്കാര്‍ ഡെന്റല്‍ കോളേജിലെ ഫോറന്‍സിക് ഓഡോന്റോളജിസ്റ്റ് ഡോ. ജയശങ്കര്‍ പിള്ള വിശദീകരിച്ചു. 'കുട്ടികളില്‍ ശരീരഭാരം കുറവായതിനാല്‍ ടിഷ്യുവിനും എല്ലുകള്‍ക്കും ചൂട് മൂലമുണ്ടാകുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങള്‍ കൂടുതലായിരിക്കും. പല്ലുകള്‍ക്ക് ചൂടിനെ പ്രതിരോധിക്കാന്‍ കഴിയും, കാരണം അവ കൂടുതല്‍ ഉറപ്പുള്ളതാണ്,' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

എന്നാല്‍, പ്രായപൂര്‍ത്തിയാകാത്തവരുടെ കാര്യത്തില്‍ ഇത് കൂടുതല്‍ സങ്കീര്‍ണ്ണമാണ്. 'കുട്ടികളില്‍ ഏത് പല്ലില്‍ നിന്നും ഡിഎന്‍എ വേര്‍തിരിച്ചെടുക്കാന്‍ സാധിക്കും. പക്ഷേ, തീപിടിത്തം കാരണം കടുത്ത ചൂടില്‍ മുന്‍പല്ലുകള്‍ നശിച്ചുപോകാന്‍ സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാല്‍ ഞങ്ങള്‍ മോളാര്‍ പല്ലുകളില്‍ നിന്നാണ് ഡിഎന്‍എ എടുക്കുന്നത്. ആറ് വയസ്സില്‍ താഴെയുള്ള കുട്ടികളില്‍ സ്ഥിരമായ മോളാര്‍ പല്ലുകള്‍ ലഭ്യമല്ല... അവര്‍ക്ക് സാധാരണയായി പാല്‍പ്പല്ലുകളാണ് ഉണ്ടാവുക, ചിലപ്പോള്‍ അവ പോലും നശിച്ചുപോയേക്കാം. അതിനാല്‍, ഞങ്ങള്‍ താടിയെല്ലില്‍ മുറിവുണ്ടാക്കി ഉള്ളില്‍ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സ്ഥിരമായ മോളാര്‍ പല്ലില്‍ നിന്ന് ഡിഎന്‍എ എടുക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നു- ഡോ. പിള്ള പറഞ്ഞു.

അപകടത്തിന് ശേഷം വിമാനത്തില്‍ തീപിടിത്തമുണ്ടായപ്പോള്‍ വളരെ ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളില്‍ 1600 ഡിഗ്രി ഫാരന്‍ഹീറ്റിലധികം ചൂട് ഉയര്‍ന്നതായി ഒരു ഫോറന്‍സിക് ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ പറഞ്ഞു. 'അതിനാല്‍, പ്രായപൂര്‍ത്തിയാകാത്തവരാണെന്ന് സംശയിക്കുന്ന ചിലരുടെ ഭാഗികമായ ഡിഎന്‍എ വിവരങ്ങള്‍ മാത്രമേ ലഭ്യമായിട്ടുള്ളൂ,' ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു. ഈ വിവരങ്ങള്‍ ബന്ധുക്കളുമായി 'സംശയരഹിതമായി' ഒത്തുനോക്കുന്നത് പ്രയാസകരമാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

ദുരിതത്തിലാണ്ട കുടുംബങ്ങള്‍

ഗ്ലൗസെസ്റ്ററില്‍ താമസിച്ചിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് പൗരന്മാരായ അക്കീലിന്റെയും (36) ഭാര്യ ഹന്ന വോരാജിയുടെയും (31) മൃതദേഹങ്ങള്‍ സാറയുടെ മൃതദേഹം തിരിച്ചറിയുന്നതിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പാണ് നനബാവ കുടുംബത്തിന് ലഭിച്ചത്. ജൂണ്‍ 6-ന്, ബലിപെരുന്നാളിന് തലേദിവസം, ഒരു അപ്രതീക്ഷിത സന്ദര്‍ശനത്തിനായി മൂവരും എത്തിയെന്ന് അക്കീലിന്റെ പിതാവ് അബ്ദുള്ള ഓര്‍മ്മിച്ചു. 'അതൊരു ചെറിയ യാത്രയായിരുന്നു... ഇത് അവരുടെ അവസാന യാത്രയായിരിക്കുമെന്ന് ഞങ്ങള്‍ അറിഞ്ഞില്ല,' കുടുംബത്തെ വിമാനത്തില്‍ കയറ്റി വിടാന്‍ അഹമ്മദാബാദില്‍ പോയ അബ്ദുള്ള കരഞ്ഞുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.

വഡോദരയില്‍, ഫാത്തിമയുടെ മൃതദേഹം ബുധനാഴ്ച തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോള്‍, അവളുടെ അമ്മ സാദിഖയുടെ മൃതദേഹം ഇനിയും കണ്ടെത്താനായിട്ടില്ലെന്ന് ഫാത്തിമയുടെ മുത്തച്ഛന്‍ ആസിഫ് ഷെത്വാല ദുഃഖത്തോടെ പറഞ്ഞു. ഫാത്തിമ തന്റെ ലണ്ടനിലുള്ള മകന്റെ ഏക കുട്ടിയാണെന്നും ആസിഫ് കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു. 'സാദിഖയും ഫാത്തിമയും എന്റെ ഇളയ മകന്റെ വിവാഹത്തിനായി വന്നതായിരുന്നു. അവര്‍ ഏകദേശം 20 ദിവസത്തോളം ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവരുടെ മടക്ക ടിക്കറ്റുകള്‍ മുന്‍കൂട്ടി ബുക്ക് ചെയ്തിരുന്നു.'

ഫാത്തിമയുടെ മൃതദേഹം ഏറ്റുവാങ്ങാന്‍ മകന്‍ അഹമ്മദാബാദില്‍ ഉള്ളതിനാല്‍, സാദിഖയുടെ മൃതദേഹവും കണ്ടെത്താനാകുമെന്ന് ആസിഫ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. 'രണ്ടുപേരെയും ഒരുമിച്ച് വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാന്‍ അവര്‍ ശ്രമിക്കും. അല്ലെങ്കില്‍, അവര്‍ ഇന്ന് രാത്രി മടങ്ങിയെത്തും, ഞങ്ങള്‍ ഫാത്തിമയെ അടക്കം ചെയ്യും.'

ഡിഎന്‍എ ശേഖരണത്തിലെ വെല്ലുവിളികള്‍

ഡിഎന്‍എ ലഭിക്കുന്നതിനു പുറമേ, പല്ലുകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങള്‍ ഒരാളുടെ ഏകദേശ പ്രായം നിര്‍ണ്ണയിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു, ഇത് തിരിച്ചറിയുന്നതിന് ആവശ്യമായ സൂചനകള്‍ നല്‍കുന്നു. അഹമ്മദാബാദ് അപകടത്തില്‍ ഇത് വളരെ പ്രധാനമായിരുന്നു, കാരണം മുതിര്‍ന്നവരുടെ കാര്യത്തില്‍ പോലും സ്ഫോടനവും തീപിടിത്തവും കാരണം കണ്ടെത്തിയ ഡിഎന്‍എയുടെ ഭൂരിഭാഗവും നശിച്ചിരുന്നു.

ഫോറന്‍സിക് ഓഡോന്റോളജി വിഭാഗം നിരവധി മുതിര്‍ന്ന യാത്രക്കാരുടെ ഡെന്റല്‍ ഡിഎന്‍എ വേര്‍തിരിച്ചെടുക്കുകയോ ഡെന്റല്‍ ചാര്‍ട്ടിംഗ് നടത്തുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്നും, ഒന്ന് മുതല്‍ ആറ് വയസ്സ് വരെയുള്ള കുറച്ചുപേരുടെ പ്രായം നിര്‍ണ്ണയിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും ഡോ. പിള്ള പറഞ്ഞു. ഇത് പിന്നീട് ആ പ്രായത്തിലുള്ള യാത്രക്കാരുടെ വിമാന രേഖകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്തു. 'ചില കുട്ടികളില്‍ രണ്ടാമത്തെ മോളാര്‍ വികസിച്ചതായി ഞങ്ങള്‍ക്ക് കാണാന്‍ കഴിഞ്ഞു, ഇത് അവര്‍ക്ക് മൂന്ന് മുതല്‍ ആറ് വയസ്സ് വരെ പ്രായമുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. അത് തിരച്ചില്‍ ചുരുക്കാന്‍ സഹായിച്ചു. അവരുടെ ഡിഎന്‍എ സാമ്പിളുകള്‍ക്ക് അവരുടെ ബന്ധുക്കളുമായി പിന്നീട് ഒത്തുനോക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞു.'

വഡോദരയിലെ വഹ്വോറ കുടുംബം വാര്‍ത്തകള്‍ക്കായി കാത്തിരിക്കുന്നവരുടെ കൂട്ടത്തിലുണ്ട്. അപകടത്തില്‍ അവര്‍ക്ക് മൂന്ന് പേരെ നഷ്ടപ്പെട്ടു. യാസ്മിന്റെ മൃതദേഹം തിങ്കളാഴ്ച കൈമാറിയെങ്കിലും, പര്‍വേസിന്റെയും മകള്‍ സുവാരിയയുടെയും (4) മൃതദേഹങ്ങള്‍ ഇനിയും കണ്ടെത്താനായിട്ടില്ല.

മുന്‍ ഐപിഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനും ഫോറന്‍സിക് വിദഗ്ദ്ധനുമായ ഡോ. കേശവ് കുമാര്‍, കുടുംബങ്ങള്‍ പ്രതീക്ഷ കൈവിടരുതെന്ന് പറഞ്ഞു. 'വിമാനാപകടം ഒരു ബോംബ് സ്ഫോടനം പോലെയായിരുന്നു, 54,000 ലിറ്റര്‍ വിമാന ഇന്ധനം ഒരു മണിക്കൂറിലധികം കത്തിയമര്‍ന്നു. ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെട്ട ചൂട് ശരീരത്തിന് ദോഷകരമാണ്... നല്ല സാമ്പിളുകള്‍ ലഭിച്ചാല്‍ ഞങ്ങള്‍ക്ക് എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാനാകും... ഒരു പല്ലെങ്കിലും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കില്‍, ഡിഎന്‍എ ലഭിക്കാന്‍ സാധ്യതയുണ്ട്... ഫോറന്‍സിക്സ് വൈക്കോല്‍ കൂമ്പാരത്തില്‍നിന്ന് സൂചി കണ്ടെത്തുന്നത് പോലെയാണ്. എന്നാല്‍ ഒരു അന്വേഷകന്‍ എന്ന നിലയില്‍ എനിക്ക് പറയാന്‍ കഴിയും, പൊരുത്തം കണ്ടെത്താനുള്ള സാധ്യത 100% ആണ്... ഡിഎന്‍എക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് വര്‍ഷം നിലനില്‍ക്കാന്‍ കഴിയും, ആവശ്യമെങ്കില്‍ തകര്‍ന്ന സ്ഥലത്ത് കൂടുതല്‍ ഡിഎന്‍എയുടെ അടയാളങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകും.'

അപകടസ്ഥലത്ത് നിന്ന് നിരവധി സാമ്പിളുകള്‍ ശേഖരിച്ചതായി മുതിര്‍ന്ന ഗുജറാത്ത് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ പറഞ്ഞു. 'നിരവധി ഏജന്‍സികള്‍ അന്വേഷണത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാല്‍, കഴിയുന്നത്ര മൃതദേഹങ്ങള്‍ വീണ്ടെടുത്ത ശേഷം വിമാനത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങള്‍ വീണ്ടെടുക്കുന്നതിന് മുന്‍ഗണന നല്‍കി. ഫോറന്‍സിക് ടീമുകള്‍ ഡിഎന്‍എ സാമ്പിളുകള്‍ക്കായി കഴിയുന്നത്ര തെളിവുകള്‍ ശേഖരിച്ചു. ഗുജറാത്ത് പോലീസ്, അഹമ്മദാബാദ് മുനിസിപ്പല്‍ കോര്‍പ്പറേഷന്‍, ദുരന്ത നിവാരണ സേന എന്നിവയുടെ ടീമുകള്‍ മനുഷ്യരുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളോ യാത്രക്കാരെ തിരിച്ചറിയാന്‍ സഹായിക്കുന്ന പ്രധാന തെളിവുകളോ കണ്ടെത്താന്‍ പരിശോധന തുടരുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.